Τι είναι ο υπέρηχος μαστών;

Ο υπέρηχος χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας για να απεικονίσει τον ιστό του μαστού σε πραγματικό χρόνο. Δεν χρησιμοποιεί ιοντίζουσα ακτινοβολία, γι' αυτό είναι ασφαλής σε κάθε ηλικία, στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό, και μπορεί να επαναλαμβάνεται όσες φορές χρειάζεται.

Στο ιατρείο ο υπέρηχος γίνεται μαζί με την κλινική εξέταση, ώστε το ιστορικό, η ψηλάφηση και η απεικόνιση να συνεκτιμώνται την ίδια στιγμή, χωρίς δεύτερο ραντεβού.

Πότε χρειάζεται;

• Όταν ψηλαφάτε ογκίδιο ή παρατηρείτε κάποια αλλαγή στο στήθος
• Σε πόνο ή έκκριμα από τη θηλή
• Σε γυναίκες κάτω των 40 ετών, ως η πρώτη απεικονιστική εξέταση
• Σε πυκνούς μαστούς, συμπληρωματικά της μαστογραφίας
• Όταν η μαστογραφία δείξει εύρημα που χρειάζεται διευκρίνιση
• Για την παρακολούθηση γνωστών καλοήθων ευρημάτων, όπως κύστεις και ινοαδενώματα
• Για τον έλεγχο των λεμφαδένων της μασχάλης

Υπέρηχος ή μαστογραφία;

Οι δύο εξετάσεις είναι συμπληρωματικές και η μία δεν αντικαθιστά την άλλη.

Ο υπέρηχος ξεχωρίζει με βεβαιότητα μια κύστη από ένα συμπαγές μόρφωμα και «βλέπει» καλύτερα μέσα από πυκνό μαζικό ιστό. Η μαστογραφία εντοπίζει μικροαποτιτανώσεις, όπως αυτές του πορογενούς καρκινώματος in situ (DCIS), που στον υπέρηχο συχνά δεν φαίνονται.

Γι' αυτό, μετά τα 40, ο προληπτικός έλεγχος βασίζεται στη μαστογραφία και ο υπέρηχος τη συμπληρώνει όπου ενδείκνυται.

Πώς γίνεται;

1. Ξαπλώνετε στο εξεταστικό κρεβάτι, με το χέρι πάνω από το κεφάλι.
2. Απλώνεται ένα διάφανο gel και ο ηχοβολέας κινείται απαλά πάνω στο δέρμα. Εξετάζονται και οι δύο μαστοί και οι μασχάλες.
3. Τα ευρήματα σας εξηγούνται αμέσως, στο ίδιο ραντεβού.
4. Αν χρειαστεί, η διαγνωστική βιοψία με κόπτουσα βελόνη (core biopsy) γίνεται με καθοδήγηση από τον υπέρηχο, με τοπική αναισθησία.

Χρειάζεται προετοιμασία;

Όχι. Δεν χρειάζεται νηστεία ή άλλη προετοιμασία.

• Φέρτε μαζί σας προηγούμενες μαστογραφίες, υπερήχους ή μαγνητικές — σε CD ή ψηφιακά.
• Ένα ρούχο δύο κομματιών κάνει την εξέταση πιο άνετη.
• Αν έχετε περίοδο, οι πρώτες ημέρες μετά το τέλος της είναι συνήθως η πιο άνετη περίοδος για την εξέταση, γιατί το στήθος είναι λιγότερο ευαίσθητο.

Τι σημαίνει το αποτέλεσμα;

Τα ευρήματα του υπερήχου ταξινομούνται διεθνώς με το σύστημα BI-RADS, που καθορίζει και το επόμενο βήμα:

• BI-RADS 1–2: φυσιολογικός ή καλοήθης έλεγχος — συνεχίζετε τον τακτικό έλεγχο
• BI-RADS 3: πιθανώς καλοήθες εύρημα — επανέλεγχος σε περίπου 6 μήνες
• BI-RADS 4–5: ύποπτο εύρημα — χρειάζεται βιοψία για ιστολογική διάγνωση

Ο μόνος τρόπος για να τεθεί οριστική διάγνωση σε ένα ύποπτο μόρφωμα είναι η ιστολογική εξέταση.